O tym, jak ważne są nasze stawy, przypominamy sobie zazwyczaj, gdy zaczynają wysyłać nam sygnały o tym, że je zaniedbujemy. Niekiedy nasze niedbalstwo w tym zakresie, potrafi zaowocować mniejszą sprawnością i silnymi dolegliwościami bólowymi. Możemy tego uniknąć. Wystarczy, że nauczymy się jak dbać o stawy, co wbrew przypuszczeniom wcale nie jest takie trudne.

Stawy – czym są i jakie funkcje pełnią?

Są to ruchome połączenia kości. Składają się one z pokrytych chrząstką powierzchni stawowych, torebki stawowej otaczającej cały stawi, jamy stawowej i mazi stawowej. Ich zabezpieczenie i wzmocnienie stanowią silne więzadła. Rozróżnia się kilka rodzajów stawów. Są to stawy:

  • jednoosiowe – pozwalają na ruchy typu zginanie i prostowanie;

  • dwuosiowe – pozawalają na wykonywanie zginania, przywodzenia i odwodzenia;

  • wieloosiowe – są odpowiedzialne za zginanie, prostowanie, przywodzenie i odwodzenie oraz ruchy obrotowe.

Stawy pełnią szereg ważnych dla naszej sprawności funkcji. Umożliwiają nam schylanie, chodzenie i siedzenie. Biorą równie udział w odpoczynku. Odpowiadają za naszą zwinność, ale i sposób poruszania. Są odpowiedzialne również za prawidłowe funkcjonowanie szkieletu kostnego. Zapewniają stabilność ciała.

Co szkodzi stawom?

Jeśli wydaje się Wam, że problemy ze stawami miewają tylko starsze osoby, a jest to związane z wiekiem, jesteście w błędzie. Co prawda wiek jest jednym z czynników, które powodują, iż stawy stają się mniej sprawne, ale nie najważniejszym. Główne przyczyny upośledzające pracę i osłabiające ich kondycję związane są ściśle z naszym stylem życia. Oto najczęstsze z nich:

  1. Brak ruchu i związane z nim: nadwaga lub otyłość – powodują szybsze zużywanie chrząstki stawowej oraz osłabienie wiązadeł. Najbardziej cierpią tu stawy biodrowe.
  2. Zbyt częste schodzenie po schodach – Chociaż teoretycznie każda forma ruchu sprzyja utrzymaniu stawów w dobrej kondycji, to ze schodzeniem ze schodów musimy być uważni. W trakcie tej aktywności dochodzi do przeciążenia stawów kolanowych.
  3. Długotrwały stres – Powoduje on bolesne napięcie mięśni stabilizujących stawy.
  4. Przygodny seks – Może on doprowadzić w wyniku zarażenia bakteriami chlamida do reaktywnego zapalenia stawów. Jest to stan, w którym bakterie układu odpornościowego zaczynają atakować własnego gospodarza i w pierwszej kolejności niszczą stawy.
  5. Utrzymywanie niewłaściwej postawy ciała.

Błędy dietetyczne

Stawy są również niezwykle wrażliwe na niewłaściwą dietę. Wśród produktów, które im wyjątkowo szkodzą, znajdują się:

  • tłusty nabiał – jest on źródłem kwasu aracjidonowego wytwarzającego prostaglandyny. Hormony te mogą wywoływać stany zapalne stawów.
  • niektóre warzywa psiankowate (pomidory, ziemniaki, papryka, bakłażany) – istnieje podejrzenie związku między utratą elastyczności stawów, a ich spożywaniem w zbyt dużej ilości.
  • wyroby z białej (pszennej) mąki – dostarczają nam „złych” węglowodanów, które stają się przyczyną tycia, co z kolei prowadzi do obciążania stawów;
  • alkohol, mocna kawa i herbata – spożywane w nadmiarze przyczyniają się do utraty wapnia, który jest niezwykle istotny dla sprawności i stanu stawów.

Na co narażamy swoje stawy nie dbając o nie?

Ból to pierwszy z sygnałów, jakie wysyłają nam przeciążone lub zaniedbane stawy.

Zaniedbując stawy, stwarzamy sobie wiele niepotrzebnych problemów. Wśród nich najbardziej dokuczliwe są dolegliwości bólowe oraz trudność z wykonywaniem niektórych prostych czynności. Możemy również łatwo doprowadzić do stanów zapalnych. Ponadto mogą pojawić się u nas zmiany zwyrodnieniowe lub takie schorzenia jak: artretyzm, reumatyzm czy osteoartroza. O tym, że nie dbamy właściwie o stawy, świadczą również problemy z rozruszaniem się po nocy.

Jak dbać o stawy?

Codzienna porcja ruchu to najprostszy sposób by utrzymać stawy w dobrej kondycji.

Aby uniknąć kłopotów ze stawami, należy wprowadzić do swojego życia kilka ważnych zmian. Oto kilka propozycji, jak dbać o stawy, aby utrzymać je w dobrej kondycji, a tym samym zapewnić sobie pełną sprawność:

  • Codzienna porcja aktywności fizycznej – jeśli mamy siedzącą bądź stojącą pracę, powinniśmy zadbać, by co jakiś czas zmienić pozycję lub choć przez krótką chwilę pobyć w ruchu. Absolutne minimum to 30-minutowy wysiłek. Może to być nawet zwykły spacer.
  • Zmiana miękkiego siedziska na bardziej twarde – to ważne, gdyż podnosząc się z twardszej powierzchni, mniej obciążamy kolana. Przy wstawaniu warto też korzystać z poręczy – opierając się na nich, ułatwiamy funkcjonowanie stawom kolanowym i biodrowym.
  • Rezygnacja z noszenia szpilek – nie lubią ich stawy kolanowe, gdyż utrudniają prostowanie kolan oraz prowadza do obciążenia rzepki. Warto je zastąpić – przynajmniej na kilka godzin dziennie – wygodnym obuwiem z elastyczną podeszwą.
  • Przyjmowanie właściwej postawy w czasie dźwigania ciężarów – wyprostowana sylwetka w trakcie takiej czynności negatywnie wpływa na stan stawów kolanowych.
  • Właściwa dieta – chodzi o włączenie do niej produktów, które korzystnie wpłyną na pracę stawów, ich ruchomość oraz stan i funkcjonowanie chrząstki stawowej. W naszym menu powinno pojawić się więcej źródeł: białka, wapnia, nienasyconych kwasów tłuszczowych. Wśród polecanych artykułów, które sprzyjają stawom, znajdują się: ryby, drób, warzywa, owoce, chudy nabiał, oleje roślinne.